Plasiyerin elinde kâğıt koçanlarla gezdiği dönemin yerini, müşterinin yanında stok görebilen, sipariş alabilen ve belgeyi anında düzenleyebilen mobil saha satış uygulamaları aldı. “Hot selling” (sıcak satış) olarak da anılan araçtan satışta ise iş sadece uygulamayla bitmez: kestiğiniz fatura veya irsaliyenin mevzuata uygun olması gerekir. Bu rehberde saha satışta mobil uygulamanın sağladıklarını ve araçta belge düzenlerken tebliğin aradığı şartları anlatıyoruz.
Kısaca
- Mobil saha satış uygulaması; stok, cari/risk bilgisi, sipariş ve belge düzenlemeyi müşterinin yanında tek ekranda toplar.
- e-Arşiv Fatura'da düzenleme tarihinin yanında saat ve dakikanın gösterilmesi zorunludur; elektronik iletimde faturanın ayrıca kâğıda basılması gerekmez.
- Sevk sırasında malın yanında; sevk irsaliyesi, irsaliye yerine geçen e-Arşiv Fatura çıktısı veya ÖKC'den üretilen fatura bilgi fişi bulunmalıdır.
- Kâğıt çıktının irsaliye yerine geçmesi için fatura malın teslimi anında düzenlenmeli, saat/dakika içermeli, “İrsaliye yerine geçer.” ifadesi yazılmalı ve satıcı ya da yetkilisi tarafından imzalanmalıdır.
- Mobil uygulama kurarken belge akışını (fatura mı, irsaliye mi, ikisi birden mi) mevzuata ve e-İrsaliye zorunluluğunuza göre baştan netleştirin.
Mobil saha satış uygulaması ne sağlar?
- Anlık bilgi: müşterinin yanındayken stok durumu, fiyat listesi ve cari bakiye/risk bilgisine erişim (ne kadar “anlık” olduğu entegrasyonun yapısına bağlıdır).
- Siparişin doğrudan merkeze gitmesi: kâğıt koçan, telefon veya mesajla iletilen siparişlerin yeniden girilmesi gerekmez; hata ve gecikme azalır.
- Belge düzenleme: uygulamadan e-Arşiv Fatura veya (kapsamdaysanız) e-İrsaliye üretebilmek.
- Tahsilat ve takip: tahsilat kaydı ve sahadaki satışın merkez muhasebeye aktarılması.
Araçta fatura keserken tebliğin aradığı şartlar
509 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin e-Arşiv Fatura'ya ilişkin bölümü, saha satış süreçlerini doğrudan ilgilendiren şu hükümleri içerir:
- Saat ve dakika zorunlu: e-Arşiv Fatura uygulaması kapsamında düzenlenen belgelerde düzenleme tarihinin yanında düzenleme zamanının saat ve dakika olarak gösterilmesi zorunludur.
- Elektronik iletimde baskı gerekmez: faturanın internet dâhil her türlü elektronik araçla alıcıya iletilmesi hâlinde ayrıca kâğıda basılması gerekmez. Kâğıt teslim edilecekse baskıyı mükellef kendisi yapabilir; isteyen mükellefler baskıyı anlaşmalı matbaaya veya özel entegratöre de yaptırabilir.
- Sevkte malın yanında bulunacak belge: sevk irsaliyesi, irsaliye yerine geçen e-Arşiv Fatura kâğıt çıktısı ya da ÖKC'den üretilen fatura bilgi fişinin sevk sırasında malın yanında bulunması zorunludur.
Faturayı irsaliye yerine kullanmak: dört şart
Alıcıya malın yanında kâğıt olarak verilen e-Arşiv Fatura, irsaliyeli fatura yerine kullanılabilir; ancak bunun için aşağıdaki şartların hepsinin sağlanması gerekir:
- Faturada düzenleme tarihinin yanında düzenleme zamanı (saat ve dakika) bulunmalıdır.
- Fatura malın teslimi anında düzenlenmelidir.
- Kâğıt çıktıya “İrsaliye yerine geçer.” ifadesi yazılmalıdır.
- Çıktı, satıcı veya yetkilisi tarafından ıslak imza ya da hazır imzalı olarak ayrıca imzalanmalıdır.
Aynı mantık e-Fatura için de geçerlidir: e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerin birbirlerine düzenledikleri e-Faturanın kâğıt çıktısı, saat ve dakika gösteriliyorsa ve fatura malın teslimi anında düzenlenmişse irsaliye yerine kullanılabilir (çıktıya “İrsaliye yerine geçer.” yazılması ve imzalanması şartıyla).
e-İrsaliye zorunluluğunuz varsa: Tebliğdeki sektör gruplarından birindeyseniz ya da e-Fatura'ya kayıtlı ve hasılatınız 10 milyon TL ve üzerindeyse sevk irsaliyelerinizi e-İrsaliye olarak düzenlemeniz gerekir. Bu durumda mobil uygulamanızın e-İrsaliye üretebilmesi ve araçta çıktı veya elektronik görüntü bulundurmanız gerekir. Ayrıntılar için e-İrsaliye rehberimize bakın.
Mobil çözüm seçerken kontrol listesi
- Belge desteği: e-Arşiv Fatura, e-Fatura ve gerekiyorsa e-İrsaliye üretiyor mu? Saat ve dakika bilgisi belgede yer alıyor mu?
- Yazıcı ve çıktı: Araçta kâğıt çıktı gerekiyorsa mobil yazıcı (ör. Bluetooth) ile uyum ve çıktının tebliğin aradığı ifadeleri içermesi.
- Senkronizasyon: Stok ve cari verisi merkezle ne sıklıkla eşitleniyor? Çevrimdışı çalışma var mı, bağlantı gelince nasıl birleşiyor?
- Entegrasyon: Mevcut ERP/muhasebe programıyla ve pazar yerleriyle çalışıyor mu? (Bkz. API ve entegrasyon rehberi)
- Güvenlik ve yetki: Cihaz kaybolursa verilere erişimi uzaktan kapatabiliyor musunuz? Plasiyer yetkileri (indirim, fiyat değiştirme) sınırlanabiliyor mu?
- İmza altyapısı: Belgeleri imzalayan mali mühür veya e-imza nerede ve nasıl saklanıyor? (Bkz. Mali Mühür mü, e-İmza mı?)
Tek panelden e-Fatura, e-Arşiv, cari, stok ve pazar yeri siparişlerini yönetmek isteyen işletmeler için Gem Portal'ı, özel saha satış uygulaması gerektiren projeler için yazılım geliştirme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mobil uygulamadan kestiğim e-Arşiv faturayı kâğıda basmam gerekir mi?
Hayır. Tebliğe göre e-Arşiv Fatura elektronik ortamda (internet dâhil her türlü elektronik araç ve ortamla) iletiliyorsa ayrıca kâğıda basılmasına gerek yoktur. Müşteri kâğıt çıktı isterse baskı işlemini mükellef kendisi yapabilir veya anlaşmalı matbaa ya da özel entegratöre yaptırabilir.
Araçta satış yaparken faturayı irsaliye yerine kullanabilir miyim?
Evet, şartlarla. e-Arşiv Fatura'nın alıcıya malın yanında kâğıt olarak verilen çıktısı irsaliyeli fatura yerine kullanılabilir; ancak faturada düzenleme tarihinin yanında saat ve dakika bulunmalı, fatura malın teslimi anında düzenlenmeli, kâğıt çıktıya “İrsaliye yerine geçer.” ifadesi yazılmalı ve çıktı satıcı ya da yetkilisi tarafından ıslak imza veya hazır imzalı olarak imzalanmalıdır.
Alıcım e-Fatura mükellefiyse ne değişir?
e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler birbirlerine düzenledikleri e-Faturanın kâğıt çıktısını da, düzenleme zamanı saat ve dakika olarak gösterilmişse ve fatura malın teslimi anında düzenlenmişse irsaliye yerine kullanabilir; çıktıya “İrsaliye yerine geçer.” yazılır ve satıcı veya yetkilisi imzalar. Bu faturanın e-Fatura uygulaması aracılığıyla gönderilmesi zorunludur.
e-İrsaliye zorunluluğum varsa ne yapmalıyım?
e-İrsaliye zorunluluğu kapsamındaysanız sevk irsaliyelerinizi e-İrsaliye olarak düzenlemeniz gerekir; araçta e-İrsaliyenin kâğıt çıktısı bulunur veya elektronik görüntülenmesi sağlanır. Kimlerin kapsamda olduğunu e-İrsaliye rehberimizde anlattık.
Mobil satışta stok ve cari bilgisi anlık olur mu?
Bu, uygulamanın ve arka plandaki ERP/muhasebe entegrasyonunun yapısına bağlıdır. Verinin uygulamayla merkez sistem arasında ne sıklıkla eşitlendiğini (anlık, belirli aralıklarla veya çevrimdışı senkron) satın almadan önce netleştirin; çevrimdışı çalışma gerekiyorsa, bağlantı gelince verinin nasıl birleştirildiğini sorun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya vergisel danışmanlık yerine geçmez. Uygulamada resmî kaynakları ve mevzuatın güncel hâlini esas alın. Paron Teknoloji Editör Ekibi tarafından hazırlanmış ve 6 Ekim 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.
